Beeld Vorming

Afgelopen week zag ik twee programma's op onze publieke zenders. En in mijn hoofd ontstond een parallel tussen de twee onderwerpen, die op het eerste zicht weinig met elkaar te doen hebben.
De ophef over de opvang van de grote stroom vluchtelingen en het programma Sophie in de Kreukels over het schoonheidsideaal van vrouwen.

Ik was op zijn zachts gezegd geschokt hoe vrouwen en vooral onze jeugd aankijkt tegen botox, plastische chirurgie, make-up. En vooral hoe ze beïnvloed worden door het verwachtingspatroon dat blijkbaar in de media geld. We worden niet alleen subliminaal beïnvloed in wat we mooi (moeten) vinden, maar de regisseurs, redacteuren en alle andere bonzen verlangen, zo bleek, keihard dat je voldoet aan het "ideaalbeeld" van de vrouw. De botoxklinieken ontvangen tegenwoordig kinderen van nauwelijks 18 jaar voor dikkere lippen of preventieve rimpelvorming. Ja, u leest het goed onze dochters van 18 wordt wijsgemaakt dat je op je 18e preventief rimpels kan voorkomen.

Nauwelijks bijgekomen van de verbazing, kwamen bange medelanders in het aansluitende opinieprogramma aan het woord over het gevaar van de vluchtelingen. Mijn maag draaide in een driedubbele dwarslaesie over de angstbeelden en vooroordelen die deze bange mensen uitten. Mijn dochter kan niet meer de straat op, anders wordt ze verkracht door een vluchteling. Ze pakken de woningen af van onze kinderen. Ze pikken onze banen in. Mensen die wekelijks van gymzaal naar gymzaal worden gebracht, slapen op een stretcher zonder enige privacy. Dat zijn blijkbaar allemaal barbaren, dieven en verkrachters.

Onze beeldvorming over deze mensen, de beeldvorming over hoe we er uit horen te zien, dat hebben we blijkbaar niet meer in de hand. De publieke opinie wordt bepaald door onze omgeving. Wie daar genuanceerd over doet heeft geen publiek. Beelden en oneliners vormen de basis voor angst. Angst over hoe we worden gezien door anderen, angst om kwetsbaar te zijn, angst om iets onbekends te eten of drinken, angst voor ziektes, andere buren, onbekende gewoontes. We zijn bang voor onszelf en geven anderen daarvan de schuld.

Pijnlijk maar waar; Aldolf Hitler paste het trucje al in de jaren dertig toe. Hollywood, Berlusconi, Putin en de Kimmen van Noord Korea ook. De mediamachine is de meest effectieve manier om mensen bang te maken en te beïnvloeden. Maar dat het ook in de brede, mainstream, media zo structureel geworteld is om te voldoen aan de "algemene aanvaarde beeldvorming", dat baart mij veel zorgen.

Reflectie is tegenwoordig alleen nog een selfie. Een eerlijke kijk in de eigen ziel, een confronterende preek van de dominee of pastoor, we zoeken het niet meer op. We denken dat we het beeld zelf goed kunnen vormen met alle media die we tot onze beschikking hebben. Ik ga er met gestrekt been tegen in. Ik heb geen begrip voor de stupiditeit waarmee we elkaar het leven zuur maken. Elke dag warmte kunnen geven aan anderen, rekenschap en rentmeesterschap in je eigen omgeving, dat is de enige remedie om de waan van de dag te weerstaan.

Oeverloos overleg

Soms is de oplossing in een paar pakkende regels te verwoorden. Zoals dit gebed "In de palm van uw hand", van de Armeense heilige Gregorius van Narek (10^e eeuw), die op 12 april, tot 36^e kerkleraar van de RK Kerk Latijnse ritus is geproclameerd door paus Franciscus. 

Gij Heer, Gij zijt geen rechter die veroordeelt, 

maar een Heiland die redt. 

Gij brengt geen mens op een dwaalspoor, 

maar elke dolaard leidt Gij terug naar huis. 

Gij doodt niet, 

maar schenkt het leven. 

Gij jaagt niemand weg, 

maar wie buitengesloten werd, haalt Gij terug. 

Gij belaagt niemand, 

maar bevrijdt. 

Gij duwt niemand met het hoofd onder water, 

maar de drenkeling reikt Gij de reddende hand.

Gij maakt niemand ongelukkig, 

maar vertroost iedereen. 

Niemand wordt door U afgeschreven, 

maar ieders naam schrijft Gij in de palm van uw hand. 

Op de zee waaraan zovelen vakantie gaan vieren, drijven de lijken van ontheemden. De Europese lidstaten steunen snelle interventies in landen met olie, maar mengen zich niet in een land waar schurken letterlijk goud verdienen aan stateloze burgers die worden opgejaagd door geweld. Onze regeringspartijen, proberen een compromis te bedenken voor het lot van een paar honderd uitgeprocedeerde, dakloze medemensen en verschuilen zich achter hun achterban om niet daadkrachtig op te treden.

Wanneer mensen uit pure onmacht, angst of armoede huis en haard verlaten, dan past daar niets anders dan erbarmen.

Iemand helpen in ontreddering is niet in wetten of regels te vangen. Eerst helpen, dan oplossen en niet andersom.

OPEN BRIEF

Geachte Burgemeester Wagenaar, gemeenteraadsleden van de gemeente Waterland en bestuurders van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier.

De afgelopen periode heeft u een unieke kans gemist om als bestuurders het positieve verschil te maken. U heeft als gemeente in oktober 2014 zonder enige vorm van dialoog richting de Dorpsraad en de bewoners van Zuiderwoude een kapvergunning afgegeven aan het Hoogheemraadschap om 28 populieren te laten verwijderen.

Los van alle argumenten die daarvoor worden aangedragen door het Hoogheemraadschap en de tegenstanders van de kap, bent u als bestuurders hopeloos in gebreke gebleven om inhoud te geven aan uw doelstelling om de burgerparticipatie te verbeteren. De afgelopen vier jaar ben ik als voorzitter van de Dorpsraad onderdeel geweest van de dialoog tussen de gemeente en haar bewoners. We werden als Dorpsraad voor allerlei zaken benaderd, van structuurplannen 2020-2040 tot een bestuurskrachtonderzoek. Veelvuldig zaken die letterlijk en figuurlijk ver van ons bed waren en moeilijk te vertalen in concrete zaken die leven bij onze bewoners. We liepen jaarlijks de “schouw” met de burgemeester om de staat van het onderhoud in het dorp te bespreken. Nooit is de voorgenomen kap ter discussie gekomen.

Uw doelstelling als gemeente om de burgerparticipatie te vergroten is in mijn ogen failliet gegaan met het blindelings afgeven van deze kapvergunning. Het moge toch duidelijk zijn dat juist dit soort maatregelen, die het aangezicht van het dorp Zuiderwoude en haar omgeving zo majeur veranderen, een onderwerp zijn waar de gemeente zich geroepen zou moeten voelen tot het informeren van haar burgers. U had als gemeente begrip en zelfs draagvlak kunnen creëren als u voor het afgeven van de vergunning de Dorpsraad had geïnformeerd. U had partijen, voor en tegen, de gelegenheid gegeven om begrip te krijgen voor elkanders standpunten. En u had samen, gemeente en hoogheemraadschap, kunnen aantonen dat beleid in onze prachtige omgeving wordt onderbouwd met visie en begrip voor haar bewoners.

De kap van deze 28 populieren is voor mij het symbool geworden van het diep gewortelde wantrouwen dat wij als inwoners hebben in de politiek en het ambtelijke bestuur. En dat stemt mij ongelooflijk droevig. Ik ben namelijk iemand die juist vertrouwen had dat als je met een positieve en betrokken instelling in het lokale leven staat, je veel verschil kan maken. U heeft zojuist dat vertrouwen ongelooflijk geschaad.

Jeroen Brenninkmeijer

Voormalig voorzitter Dorpsraad Zuiderwoude.